Genel

Uyuyarak Kilo Vermek Mümkün mü?

Evet, başlık biraz kafa karıştırıcı olabilir. İnsanlar her ne kadar yemek yemeye, barınmaya ihtiyacı olduğu gibi uykuya da ihtiyaç duymaktadır. Çünkü; Sağlıklı olmak her ne kadar doğru beslenmek, spor yapmak olarak kabul edilse de, düzenli uykunun önemi kimi zaman göz ardı edilmekte.

Yetişkin bireyler için uyku süresi 6 saatten az, 10 saatten fazla olmamalı. İdeal uyku süresi 7-9 saattir. Bu süreç biyolojik saatimiz için oldukça önemli bir zaman dilimidir.

Vücut uyku süresince aktifliğini sağlamaktadır.  Başta sirkadiyen ritim için önemli olan melatonin hormonu uykuda salgılanmaktadır. Bununla beraber tokluk hormonu olan leptin ve daha birçok hormonumuz biz uykudayken salgılanmaya devam etmektedir. Yetersiz uyku, hormon salınımını etkileyerek; kan şekerimizde dalgalanmalara ve açlık ile yağ metabolizmamıza etki etmektedir. Bunun sonucunda kilo vermeye karşı direnç,  iştahta artış, alkol ve tatlıya karşı istek, sinirlilik, yorgunluk vs. meydana gelmektedir.  Bu durumu şöyle düşünebiliriz; Geç saatlere kadar çalışmamız gereken sınav-proje varsa veya bir filme daldığımızda zamanın geçmesi ile yavaş yavaş acıkmaya başlarız. Sonrasında ufak ufak atıştırmalıklar, mutfağa gidip gelmeler derken hiç yoktan yaklaşık 120-150 kalori arasında bir enerji almış olabiliriz. İşin asıl acı tarafı ise o kaloriyi harcayacak enerji ve zamanımızın olmaması… Böyle günlerde uyuduğumuz süre 6 saatten az ise gece kan şekerindeki dengesizlik bizi ertesi gün ruh halimizde ki değişikliklerden, öğünlerimizin dengesizliğine kadar götürmektedir.

Yapılan bir çalışmada az uykunun kilo artışının aksine günde ortalama metabolizmamızın 110 kalori daha fazla harcadığını belirtmekte.  Fakat; bir başka çalışmada ise günde 7 saatten az uyuyan bireylerin %6 oranında fazla enerji aldığı ve bu enerjinin basit karbonhidrat, yağlı besinler, atıştırmalıklar olduğu; bu süre sonunda ise haftada ortalama 1 kilo alabilme potansiyeline eriştiği belirtilmekte. Bununla beraber Amerikan Klinik Beslenme dergisinde yayınlanan bir çalışmada 4 saatten az uyuyan kadınlarda günde 300 kalori daha fazla aldıkları ve bu kalori de yağ yüzdesinin fazla olduğu belirtilmekte. Çünkü 5 saatten az uyumak, açlık hormonu olan “grelin” seviyesini arttırmakta, tokluk hormon “leptin” seviyesini ise azaltmaktadır.

Sonuç olarak 5 saatten az uyumanın sirkadiyen ritimi bozduğunu, egzersizde performansı ve dayanıklılığı etkilediği, hormon dengesinde aksaklıklara neden olduğu ve bununla beraber kilo artışı gözlendiği belirtilmektedir. Belki bu düzeni sağlamak zaman alabilir ama öncelikle kan tahlilleriniz referans aralıklarda ise diyet ve düzenli egzersiz programıyla dahi kilo veremiyorsanız uyku düzeninizi sorgulamanız gerekebilmektedir.                                                               

Dyt. Öykü Yıldırım