Diyabet ve Egzersiz

Çocukluk çağımdan beri çevremde uçuşan sakkarinler, hep bir diyabetik ayak ile mücadele, hiperbarik tedavi merkezlerine taşınan aile büyüklerim.. Günün birinde diyabetle karşı karşıya kalacağım korkusuyla senelerdir beslenmeme çok dikkat ederek yaşıyorum ancak genetik gerçeklerden yeteri kadar hızlı kaçamadığımın farkındayım ki endokrin doktorumla karmaşık bir sürecin içindeyiz. Eski bir sporcu olmanın, aktif yaşamanın hala nimetlerinden yararlandığıma inanarak size biraz diyabet ve egzersize dair bir şeyler karalamak istedim. Tabii ki sizi en iyi ben anlarım! 

Hadi başlayalım o zaman…

Risk faktörleri arasında genetik, inaktif hayat, kötü beslenme
düzeni bulunmaktadır ve sadece tedavi sürecinin “yaşam biçimi” haline
getirilmesi sayesinde sürdürülebilir sonuçlar alınabilir.

Prediyabet İçin Kisa Bir Anektot

Bozulmuş glikoz toleransı olarak tanımlanmaktadır. Genellikle
kontrol edilmeyen prediyabetin tip 2 diyabete döndüğü gözlemlenmektedir. Tip 2
diyabet riski altında olan bireylerin ilerleyen yaşlarda daha sık kalp – damar
problemleri ile karşı karşıya kaldığını unutmamak süreci geciktirmek ve belki
de tip 2 den kaçabilme şansı varken hareket etmeye özen göstermek
gerekmektedir.

Bence hareketsiz
yaşayacak, canının her istediğini sınırsızca tüketebilecek lüksün yok ama sen
bilirsin.

Tip 1 Diyabet Hastasiyim. Nasil Egzersiz Yapmali Ve Nelere
Dikkat Etmeliyim?

İnsulin tedavisi altında olan bireylerde egzersiz sırasında kan
glikozunun kullanımına bağlı olarak hipoglisemi gelişebilmektedir. Egzersiz  öncesi öğünün doğru protein miktarı ile
dengelendiği ortalama 20-30 gram karbonhidrat içeren bir öğün tüketmek
önemlidir.  30 dakikayı aşan fiziksel
aktivitelerde ise her 15 dk için 15 gram kadar karbonhidrat eklemek
gerekebilmektedir.Programın detaylarını mutlaka diyetisyeninizle paylaşmalı ve
senin için uygun planı oluşturmasını istemelisin.

Bir saati aşan egzersizlerde ise insulin bazal metabolizma
dozunun mutlaka endokrin doktorun tarafından yeniden planlanması gerekmektedir.Doktora
gitmeye üşenme bu çok önemli!

Egzersiz öncesi kan şekerin 70-110 sınırında olması uygun
olacaktır.Egzersiz
saati planlanırken insulin etkisinin en yüksek olduğu saatlerden kaçınmalısın.
Örneğin sabah saatlerinde NPH türevi orta etkili insulin aldın. İnsulinin en
yüksek etkiye sahip olacağı zaman dilimi öğlendir dolayısıyla hipoglisemi riski
yüksektir. Egzersiz için kahvaltı ya da akşam yemeğinden bir saat sonra egzersiz
yapmak daha güvenli olacaktır.

Çok
dikkat etmen gereken ve programını oluşturan hareket profesyoneline
hassasiyetle belirtmen gereken bir başka konu ise gün içerisinde insulin hangi
kasa enjekte ettiğin ile ilgili.. Enjeksiyonun yapıldığı kas grubunun egzersize
katılımını sınırlı tutmak faydalı olacaktır. Eğer ki egzersiz programını tek
başına uyguluyor ve bir profesyonelden destek almıyorsan örneğin kalçadan
enjeksiyon yaptığın günler kalça kaslarının çok aktif olmadığı, daha üst kas
gruplarının çalışıldığı egzersizleri tercih etmelisin.

Diyabetli
bireylerde direnç egzersizlerinin karbonhidrat metabolizması üzerine etkilerini
araştıran çalışmalar, aerobik egzersizleri içeren araştırmalara göre daha
azdır.  Yürüyüş, bisiklet sürmek, kürek
çekmek, koşu gibi egzersizlere ek olarak haftanın 2 günü orta şiddette yapılan
direnç egzersizlerinin glisemik kontrole katkı sağladığı bilinmektedir.

Egzersiz
öncesi önlemleri aldığın takdirde düzenli aktif yaşamın bazal insulin
gereksinimin azalttığını ve insulinin etkisinin arttığını göreceksin. Tokluk
halinde yüksek kan glikoz düzeyinin dengelenmesine yardımcı olan fiziksel
aktivite; kilo kontrolünü sağlamanda, dolaşım sisteminin düzenlenmesinde ve
kassal dayanıklılığın artmasında en büyük yardımcın olacaktır.

Lütfen
tek odağın kilo kontrolü olmasın ama.. Biraz sabırlı olmalısın doğru planlanmış
bir egzersiz programı sana kendini harika hissettirecektir.

Hareket
varsa, hayat var.

Tip 2 Diyabetliyim Nelere Dikkat Etmeliyim?

Oral diyabetiklerin
hipoglisemik etkilerini göz önünde bulundurarak başlamak doğru olacaktır.
Öncelikle tip 2 diyabetli bireylerde düzenli egzersiz programlarına başlamadan
önce uzman bir diyetisyenden uygun bir liste organize etmesi
istenmelidir.Dehidratasyonu engellemek adına egzersiz sırasında su tüketimine
dikkat edilmelidir.

Enerji tüketimini arttırmak için egzersiz süresini kademeli
olarak arttırmak sürecin yönetimine katkı sağlayacaktır.

Tip 2 diyabet tanısı olan 60 deneğin kontrol ve egzersiz
gruplarına ayrıldığı bir çalışmada, egzersiz grubuna haftanın 3 günü 45 dakika
yürüyüş egzersizleri verilmiş ve 16 hafta sonra yapılan ölçümlerde Hba1
düzeyinde belirgin bir düşüş olduğu gözlenmiştir.

Eriksson ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada deneklere 12
hafta boyunca orta şiddetli direnç egzersizleri uygulanmıştır. Denek grubun
Hba1c düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmamasına karşın glukoz tolerans
testine verdikleri insulin cevap düşmüştür.

Aerobik aktiviteye  ile
birliktedaha şiddetli direnç çalışmaları ve interval tipi kardiyo
çalışmalarının Hba1c ve insulin direnci üzerinde etkili olduğu bilinmektedir.

Haftanın 2-3 günü 45-50 dakikalık yürüyüşlere, evinizde direnç
bantları ile ekleyebileceğiniz ve tüm kas gruplarınızı 2-3 set 10-12 tekrar
çalıştırabileceğin egzersizler tedavininin başarısını arttıracaktır.

Egzersiz Uzmanı

Atletik Performans
Antrenörü

Yeliz ÜMİT

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir